Skip to content

[Öneri] Yabancı kaynaklar için çevrimdışı Türkçe çeviri ve yabancılarla konuşma (Pi 5 ölçümleriyle) #6

Open

Description

@uzaylikafasi

Merhaba, videonuzu izledim, ellerinize sağlık. Kahramanmaraş'ta yaşıyorum; böyle bir kutunun afet anında ne kadar işe yarayacağını yakından biliyorum.

Videoda yabancı kaynakların Türkçe çevirisi olmadığından bahsetmiştiniz. content.conf'a baktım: Türkçe Vikipedi dışında acil tıp (WikEM, MDWiki, WikiMed), su arıtma, afet sonrası kitaplığı ve iFixit gibi en kritik kaynakların hepsi İngilizce. Afet anında bunları açacak kişinin İngilizce bilmeme ihtimali yüksek. Bu konuda katkı vermek istiyorum. Önermeden önce kendi Raspberry Pi 5'imde (8 GB) birkaç yöntemi denedim, sonuçları aşağıda.

Denediklerim

Test metni: 8 cümlelik ilk yardım metni (kanama, turnike, şok, su kaynatma, omurga yaralanması, ezilme sendromu). Güç, Pi 5'in kendi PMIC'inden (vcgencmd pmic_read_adc) kart düzeyinde ölçüldü; adaptör kaybı ve USB/SSD dahil değil. Pi'de başka servisler de çalışıyordu, yani ayrılmış bir kutuda rakamlar biraz daha iyi olur.

Yöntem Kalite Hız (Pi 5) Güç
Argos Translate (en→tr) Tıbbi metinde kullanılamaz cümle başı ~3,3 sn ort ~5 W
Gemma 4 E2B (LiteRT-LM, Google'ın gemma-translator projesindeki model) İyi açılış ~1 sn, ilk kelime ~1,6 sn, ~4,8 token/sn ort 4,3-5,7 W, tepe ~8 W
Whisper small (faster-whisper, int8, Türkçe konuşma tanıma) İyi 10,8 sn sesi 13,4 sn'de ort ~4,6 W, tepe ~9 W
Whisper tiny / base Türkçede yetersiz 2,8 / 4,2 sn
Piper tr_TR-dfki-medium (Türkçe seslendirme) Anlaşılır 10,8 sn sesi 5,7 sn'de tepe ~10 W

Boşta kart gücü 2,6-3,2 W.

Argos ile Gemma'nın farkı birkaç örnekte çok net:

İngilizce Argos Gemma 4 E2B
never directly on a joint doğrudan bir ortak üzerinde değil asla doğrudan bir eklemin üzerine değil
pale, cold and clammy skin pale, soğuk ve clammy derisi soluk, soğuk ve terli cilt
Boil water for at least one minute to make it safe to drink En az bir dakika içmek için su kaynatın İçme suyu için en az bir dakika kaynatın
trapped under heavy debris ağır pisliğe kapıldığı ağır enkaz altında sıkışması

Gemma'nın da hataları var: "tourniquet"i "turnike" yerine "sıkıştırma bandı", "medic"i "doktor" diye çevirdi. Bu yüzden tıbbi içerikte "makine çevirisidir" uyarısı şart.

Önerim: üç katman

  1. Önceden çevrilmiş Türkçe paket. En kritik sayfalar (ilk yardım, kanama, şok, ezilme sendromu, su arıtma, düğümler) internet varken büyük bir modelle çevrilir, terimler bir sözlükle sabitlenir (turnike, eklem vb.) ve ayrı bir Türkçe ZIM olarak content.conf'a eklenir. Kalite en yüksek bu yolda olur ve kutuda ek yük oluşturmaz.
  2. Diğer sayfalar için kutuda çeviri. Kiwix sayfalarına "Türkçeye çevir" düğmesi; arkada Gemma 4 E2B çalışır. Kısa bir sayfa yaklaşık bir dakika sürer. Yavaş ama tamamen çevrimdışı ve Argos'tan çok daha güvenilir.
  3. Yabancılarla konuşma. 2023 depreminde onlarca ülkeden arama kurtarma ekibi geldi ve dil en büyük sorunlardan biriydi. Google'ın gemma-translator'ı tam bunu yapıyor (Pi 5, iki kişilik sesli çeviri) ama Türkçe desteklemiyor; konuşma tanıma yalnız en/ar/es/ja/zh/ko. Whisper small (Türkçe tanıma) + Piper (Türkçe ses) ile Türkçe eklenip ana sayfadan telefonda açılan bir ekran yapılabilir. Ölçümlere göre bir cümle karşı tarafa ~10-15 saniyede sesli olarak ulaşır. Yanına afet anında en çok gereken cümlelerin hazır çevirileri ("Enkaz altında kimse var mı?", "Yaralı var", "Su lazım") de konabilir; bunlar anında çıkar.

Güç açısından: çeviri yalnızca kullanıldığı anlarda çalıştığı için kutunun bekleme tüketimi neredeyse değişmez. Çeviri sırasında kart ~5 W civarında, tepede ~10 W. 20.000 mAh bir powerbankle yapılan hesaba göre (ölçmedim) kutu saatlerce çalışır.

Bunları kendi Pi'mde hazırlayıp her biri için ayrı PR gönderebilirim. Önce hangisiyle başlamamı istersiniz? Aklınızda başka bir yöntem varsa ona göre ilerlerim; repo yapısına uygun gitmek istedim.


English summary: Most critical content (WikEM, MDWiki, WikiMed, survival books, iFixit) is English-only. I benchmarked offline translation on my own Pi 5 (8 GB): Argos Translate produces unusable medical Turkish; Gemma 4 E2B via LiteRT-LM gives good quality at ~4.8 tok/s and ~5 W average board power. I propose (1) a pre-translated Turkish ZIM for critical first-aid pages, (2) an on-device "translate this page" button backed by Gemma 4 E2B, and (3) Turkish support for a voice conversation translator (Whisper small + Piper Turkish) to talk with international rescue teams. Happy to send these as separate PRs.

Activity

  1. woloop commented on Nov 1, 2026

    @woloop

    Dediklerinize katılıyorum. İçine günlük konuşma çeviri iletişim kaynakları eklenmeli ancak dökümanlarda bunlar kullanılmamalı. Bence topluluk olarak ülkemize uygun bir repo açılıp kaliteli çeviri araçlarıyla veya kendi dokunuşlarımızla Türkçe kaynaklar oluşturabiliriz.

    Böylece hem bu projeye hem de açık kaynak şekilde başka insanların da kullanabileceği içerikler oluşturmuş oluruz. Afad'ın kendi dökümanları da oldukça güzel bence

  2. uzaylikafasi commented on Nov 1, 2026

    @uzaylikafasi
    Author

    Ayrı bir Türkçe kaynak reposu fikrine katılıyorum, AFAD'ın belgeleri de iyi bir başlangıç olur.

    Yalnız bir noktayı eklemek istiyorum: Türkçe kaynaklar mevcut yabancı kaynakların yerine geçmemeli, onlara ek olmalı. Elimizde 200 GB'lık İngilizce içerik varken sadece 20 GB'lık Türkçe kaynakla yetinmek yerine 200 + 20 GB'ın hepsini kullanabilmeliyiz. Bu yüzden yeni repo, yabancı kaynakları da Türkçe kullanıcıya açacak şekilde tasarlanmalı: arayüz ve arama Türkçe çalışsın, Türkçe kaynak yoksa yabancı kaynak bulunsun ve gerektiğinde cihazda çevrilsin.

    Kısacası iki taraf birlikte çalışmalı: Türkçe kaynaklar öne çıksın, yabancı kaynaklar da erişilebilir kalsın.

    Tabii bu benim görüşüm, nasıl ilerleneceğine topluluk olarak birlikte karar vermek daha doğru olur.

  3. woloop commented on Nov 1, 2026

    @woloop

    Dediklerinize katılıyorum. Olabildiğince fazlaca kaynak işimize yarar. İngilizce kaynaklar bile önemli bence. Ve kesinlikle ayrı bir repo açma fikri hoş gözüküyor. Bakanlığın ve Afad'ın bir çok dökümanı zaten bende mevcut bir repo açıp yükleyebilirim. Sadece bu projeye değil herkese faydası olur.

  4. volthdl commented on Nov 1, 2026

    @volthdl

    Merhaba @uzaylikafasi, gerçek Pi 5 ölçümleriyle gelmeniz çok değerli. Birkaç ek not:

    1. Başlangıç için hazır cümleler. Üçüncü önerinizdeki hazır cümle bölümüyle başlamayı öneririm. "Enkaz altında kimse var mı?" gibi cümleler arama-kurtarma ekiplerinin dillerine önceden çevrilir, anadili o dil olan biri kontrol eder ve önceden seslendirilir. Hiç işlemci harcamaz, anında çalışır ve tek bir küçük PR olur.

    2. Cihazda çeviri süresi. Türkçe metin İngilizceden daha fazla token tutar. ~4,8 token/sn ile birkaç bin kelimelik bir tıp makalesi onlarca dakika sürebilir. Önerim: bölüm bölüm çeviri, sonucun SSD'ye kaydedilmesi (ikinci kişi anında açabilsin) ve aynı anda tek çeviri işi. 4 GB'lık Pi'de RAM'in yetip yetmediği de ayrıca denenmeli.

    3. Lisanslar.

    1. AFAD ve bakanlık belgeleri. Ayrı Türkçe kaynak reposu fikri çok iyi. Yalnız bir belgenin kamu kurumu yayını olması, onu herkesin serbestçe yeniden yayımlayabileceği anlamına gelmeyebilir. Yüklemeden önce kullanım koşullarına bakmak ya da AFAD'dan izin istemek; emin olunamayan belgeler için yalnızca bağlantı vermek daha güvenli olur.

    Hazır cümleler kısmında yardım etmekten memnuniyet duyarım.

    EN: Great benchmarks. Suggestions: (1) start with the pre-translated, native-speaker-checked, pre-recorded emergency phrases: zero compute and a small PR; (2) Turkish needs more tokens than English, so at ~4.8 tok/s a long medical article takes tens of minutes: translate per section, cache results on the SSD, one job at a time; (3) the Piper Turkish voice is CC BY-NC-SA 4.0 (non-commercial), iFixit is NC, Wikipedia/MDWiki are CC BY-SA; (4) government documents (AFAD) are not automatically free to republish: check terms or ask permission, otherwise link to them.

  5. woloop commented on Nov 1, 2026

    @woloop

    Merhaba @volthdl, telif ve kamu belgeleri konusundaki uyarın için çok teşekkür ederim, çok haklısın.

    Bu konuyu ve kamu belgelerinin telif durumunu (FSEK) biraz araştırdım. Kamu kurumlarının (AFAD, Sağlık Bakanlığı vb.) PDF'lerini doğrudan repoya yüklemek gerçekten de çoğaltma ve umuma iletim açısından yasal riskler doğurabiliyor.

    Bu riski sıfırlamak ve Türkçe kaynakları en doğru şekilde projeye kazandırmak için şu 3 yöntemi değerlendirdim ve planladım:

    1. Özgün Anlatım (Fikir / Prosedür İstisnası): Telif hukuku bilimsel yöntem ve prosedürleri değil, sadece ifadeyi koruyor. Turnike, ezilme sendromu veya su arıtma gibi hayati adımları kurumların bilimsel verilerini referans alarak kendi özgün Türkçe anlatımımla ve kontrol listeleriyle hazırlıyorum. Böylece telif riski olmadan tamamen açık lisanslı bir külliyat oluşuyor.
    2. Açık Lisanslı Türkçe Kaynaklar (CC BY-SA): Türkçe Vikipedi, Vikikitap ve MDWiki gibi platformlardaki ilk yardım ve afet maddeleri zaten Creative Commons lisanslı. Bunları atıf kurallarına uyarak doğrudan içeriğe dahil edebiliyorum.
    3. Resmi İzin / Başvuru Süreci: Uzun vadede AFAD ve Sağlık Bakanlığı'na bu açık kaynak afet projesinde dokümanların çevrimdışı dağıtımı için resmi muvafakatname/izin başvurusu yapmayı da düşünüyorum.

    Bu doğrultuda, mevcut projeden tamamen bağımsız olarak turkish-prepper adında bir repo açtım. Aslında aynı amaç doğrultusunda çalışan benzer bir Türkçe repo aradım fakat bulamadım; eğer halihazırda bildiğiniz böyle bir çalışma varsa elbette oraya da yönelip katkı vermeyi çok isterim. Şimdilik bu repoda içerikleri hem Kiwix (.zim) formatına dönüştürecek hem de internetsiz çalışacak bir derleme hattı hazırladım.

    Türkçe kaynakların oluşturulması, incelenmesi ve geliştirilmesi konusunda katkı ve önerilerini beklerim.

  6. volthdl commented on Nov 1, 2026

    @volthdl

    Hızlı ve özenli dönüşün için teşekkürler @woloop, yaklaşım çok yerinde. Repoya göz attım, birkaç öneri:

    1. README'deki resmi-belgeler-pdf/ klasörü "kurumların sunucularından indirilmiş orijinal PDF'ler" diye tanımlanmış. Konuştuğumuz risk tam olarak bu. Onun yerine her belgenin adresini, tarihini ve sürümünü tutan bir kaynaklar.md listesi daha güvenli olur.
    2. Lisans: Repo tamamen MIT. Vikipedi/Vikikitap'tan alınacak içerik CC BY-SA ve aynı lisansla paylaşılmak zorunda. Kod (tools/) için MIT, içerik (docs/, glossary/) için CC BY-SA 4.0 şeklinde ikili lisans öneririm.
    3. Tıbbi inceleme: Özgün anlatım yasal açıdan doğru yol, ama ilk yardım adımlarının en az bir sağlık profesyoneli (doktor, paramedik veya sertifikalı ilk yardım eğitmeni) tarafından onaylanması, onaylayanın adı ve tarihinin belge başlığına yazılması ve "eğitimin yerine geçmez" uyarısı eklenmesi iyi olur. ERC yönergeleri beş yılda bir güncellendiği için belgelere bir gözden geçirme tarihi de konabilir.
    4. Türkçe Vikipedi ve Vikikitap Kiwix'te zaten hazır ZIM olarak var; yeniden paketlemek yerine afetle ilgili maddelerin bir listesini çıkarmak yeterli olabilir.

    Katkı olarak glossary/ altında arama-kurtarma ekipleriyle iletişim için hazır cümleler listesiyle başlayabilirim (#6'da bahsettiğim gibi).

  7. woloop commented on Nov 1, 2026

    @woloop

    Geri bildirimlerin ve değerli önerilerin için çok teşekkür ederim @volthdl, belirttiklerin doğrultusunda repoyu güncelledim. Ancak şuan içi tamamen boş doküman olarak. Yarın neler ekleyebileceğime bakacağım.

    glossary/ altına yapacağın katkıyı kesinlikle görmek isterim, dilediğin zaman PR gönderebilirsin. Desteğin için tekrardan çok teşekkür ederim.

  8. uzaylikafasi commented on Nov 2, 2026

    @uzaylikafasi
    Author

    Notlar için teşekkürler @volthdl, ikisine de katılıyorum.

    Hazır cümleler: Başlangıç için en doğru adım bu bence. Glossary tarafını sen başlatırsan, cümlelerin Pi 5'te Piper ile seslendirilip seslendirilmediğini ve hızını ben test edebilirim. Lisans notun burada da geçerli: tr_TR-dfki-medium sesi NC olduğu için kayıtları sesli kit satılacaksa ayrıca düşünmek lazım.

    Cihazda çeviri: Bölüm bölüm çevirip SSD'ye kaydetme ve aynı anda tek iş fikri bana da mantıklı geliyor. Benim ölçtüğüm Pi 8 GB'lık. 4 GB'ı görmek için Gemma 4 E2B'yi bellek sınırı 4 GB olacak şekilde (systemd-run -p MemoryMax=4G) yeniden ölçüp sonucu buraya yazarım. Uzun bir tıbbi metnin bölüm bölüm toplam ne kadar sürdüğünü de aynı testte ölçerim.

    @woloop, repoyu takipteyim. ZIM derleme hattı hazır olunca Pi 5'te çalıştırıp sonucu bildirebilirim.

  9. schematrix commented on Nov 2, 2026

    @schematrix
    Owner

    Öncelikle bu kadar emek verip kendi Pi'nde gerçek ölçümlerle gelmen için çok teşekkür ederim. Kahramanmaraş'tan yazıyor olman da bu tartışmayı benim için çok daha anlamlı kılıyor. Haklısın, kutudaki en kritik kaynakların neredeyse hepsi İngilizce ve afet anında bunları açacak kişinin İngilizce bilmeme ihtimali çok yüksek. Bu projenin en büyük eksiklerinden biri bu.

    Altındaki tartışmayı da baştan sona okudum, @volthdl ve @woloop ile çok güzel bir yere gelmişsiniz. Benim de birkaç düşüncem var.

    Hazır cümlelerle başlayalım. @volthdl'nin önerisine tamamen katılıyorum. İşlemci harcamıyor, anında çalışıyor ve en çok ihtiyaç duyulan anı kapsıyor. Yalnız her cümlenin anadili o dil olan biri tarafından kontrol edilmesini rica ediyorum. Kurtarma ekibine yanlış bir cümle söylemek hiç söylememekten daha kötü olabilir.

    Tıbbi çeviride çok dikkatli olmalıyız. Gemma'nın Argos'tan çok daha iyi olduğu belli, ama senin de bulduğun gibi "turnike"yi "sıkıştırma bandı" diye çevirebiliyor. Bu kutuyu açan kişi büyük ihtimalle panik hâlinde olacak ve ekranda gördüğüne güvenecek. O yüzden cihazda çevrilen her sayfada "makine çevirisidir" uyarısı en üstte ve açıkça görünmeli, önceden çevrilmiş paket de mutlaka bir sağlık profesyoneli tarafından kontrol edilmeli.

    Ağır özellikler isteğe bağlı kalmalı. Gemma, Whisper ve Piper birlikte ciddi bir yük. Kutunun temel kurulumunun basit kalmasını ve 4 GB Pi'de de sorunsuz çalışmasını istiyorum. Bunlar ayrı bir kurulum betiğiyle eklenen, istemeyenin hiç kurmadığı modüller olursa çok daha iyi olur. 4 GB ölçümünü yapacak olman bu yüzden çok değerli.

    Lisanslar konusunda. Bunu baştan net söyleyeyim, bu proje tamamen açık kaynak ve öyle kalacak. Ama videodan sonra çok fazla insan "ben bunu kendim kuramam ama bende de olsun isterdim" diye yazdı. Böyle bir kutuya sahip olmak teknik becerisi olmayan insanların da hakkı. O yüzden ileride ihtiyacı olanlara hazır kurulmuş kit olarak ulaştırma kapısını kapatmamak istiyorum. Bu da varsayılan kurulumdaki seslerin ve içeriklerin ticari kullanıma açık lisanslı olması demek. NC lisanslı parçalar isteğe bağlı eklenti olarak kalabilir. Bir de şunu belirteyim, geliştirme sürecinde emek veren herkesin katkısı projenin geçmişinde ve kayıtlarında sonsuza kadar duracak.

    Ayrı repo fikri çok iyi. @woloop'un turkish-prepper reposu Türkçe içeriğin evi olabilir, bu repoya da hazır olduğunda content.conf üzerinden bir ZIM olarak bağlarız. Böylece iki taraf da kendi işine odaklanır ve emek bölünmez.

    Dürüst olmak gerekirse şu an incelemem gereken 13 açık PR var ve önce onları Pi'de test edip sonuçlandırmak istiyorum. O yüzden ilk adım olarak sadece hazır cümleler için küçük bir PR görmeyi tercih ederim. Diğer katmanlara onun ardından birlikte geçeriz. Emeğiniz için hepinize tekrar teşekkürler, bu konuyu topluluk olarak sahiplenmeniz çok güzel.


    First of all, thank you for putting so much effort into this and coming back with real measurements from your own Pi. The fact that you're writing from Kahramanmaraş makes this discussion mean a lot more to me. You're right, almost all of the most critical content on the box is in English, and the person opening it in a disaster very likely won't speak English. This is one of the biggest gaps in the project.

    I read the whole discussion too, and you've reached a great place with @volthdl and @woloop. I have a few thoughts as well.

    Let's start with the ready-made phrases. I fully agree with @volthdl here. It costs no CPU, works instantly and covers the moment it's needed most. I'd only ask that every phrase is checked by a native speaker of that language. Saying the wrong thing to a rescue team can be worse than saying nothing.

    We need to be very careful with medical translation. Gemma is clearly much better than Argos, but as you found yourself, it can still translate "tourniquet" as "sıkıştırma bandı". Whoever opens this box will probably be panicking and will trust what's on the screen. So every page translated on the device should show a clear "machine translation" warning at the top, and the pre-translated pack should definitely be checked by a health professional.

    Heavy features should stay optional. Gemma, Whisper and Piper together are a serious load. I want the core install to stay simple and run smoothly on a 4 GB Pi too. It would be much better if these were modules added by a separate install script, so people who don't want them never install them. That's why your 4 GB measurement is really valuable.

    About licenses. Let me be clear from the start, this project is fully open source and will stay that way. But after the video, a lot of people wrote "I could never build this myself, but I'd love to have one." Having a box like this should be possible for people without technical skills too. So I don't want to close the door on someday getting ready-made kits to the people who need them. That means the voices and content in the default install should have licenses that allow commercial use. NC-licensed parts can stay as optional add-ons. And one more thing, everyone who puts effort into this project will stay in its history and records forever.

    The separate repo is a great idea. @woloop's turkish-prepper repo can be the home for Turkish content, and once it's ready we can link it here as a ZIM through content.conf. That way both sides focus on their own part and the effort doesn't get split.

    To be honest, I have 13 open PRs to review right now and I want to test and wrap those up on the Pi first. So as a first step I'd prefer to see a small PR just for the ready-made phrases. We can move on to the other layers together after that. Thanks again to all of you, it's great to see the community taking ownership of this.

  10. woloop commented on Nov 2, 2026

    @woloop

    @schematrix Hocam mesajınızı gördüm ve işiniz baya bi yoğun farkındayım ve buna rağmen her konuya açıklayıcı mesajlar göndermişsiniz. İlginiz ve alakanız için çok teşekkür ederim.

    Ve bence bu Türkçe kaynak işine yönelmek önemli bu yerel çeviri ile olacak iş değil önceden hazır olmalı. Yerel çeviriler sadece kişi isterse anlık konuşmalarda kullanılmalı.

    Lisans konusunu sanırım yanlış anlamışsınız konu orada AFAD, T.C. İç İşleri Bakanlığı'nın hazırladığı kaynaklar telifli içerikler. Yani bu şu demek hazırladığımız kaynağa doğrudan bu belgeleri koyamıyoruz. İndirmek yasal ancak yeniden paylaşmak yasak. ABD'de çook güzel siteler var.

    Kuruluşlar harika belgeler ve dokümantasyon hazırlamışlar. Zaten sizin bu sistemde kullandığınız kaynaklar da o sitelerden. Bence kesinlikle bizim de Amerika gibi böyle bir repo'muz olmalı. Çözüm önerilerini yukarıda belirtmiştim zaten. En basitinden bakanlıktan izin alınmaya çalışılabilir.

    Ekstra olarak sizin sosyal medya gücünüzle birlikte bu arşiv reposunu daha kolay oluşturabiliriz. Ayrıca bu konuyla ilgilenebilecek bir çok AFAD çalışanı ve akedemisyen tanıyorum. Bu işlerle gönüllü olarak uğraşabilcek bir ekipte çalışıyorum. Onların da tanıdığı bir sürü akedemisyen ve AFAD görevlisi var, isterseniz bunu da değerlendirebilirsiniz.

  11. uzaylikafasi commented on Nov 2, 2026

    @uzaylikafasi
    Author

    Teşekkürler @schematrix, hepsine katılıyorum.

    Hazır cümleler PR'ı: Ben üstleniyorum. Küçük tutacağım: yalnız Türkçe ve İngilizce, deprem anında en gerekli cümleler (yaralıyım, enkaz altında biri var, su lazım, ilaç gerekiyor gibi). Ana dilim Türkçe, Türkçe tarafı benden. İngilizceyi de ana dili İngilizce olan birine kontrol ettirelim. Başlamadan iki şey sormak istiyorum:

    1. Dosya nereye konsun ve hangi biçimde olsun? Önerim: phrases/tr.json gibi dil başına bir JSON. Sonra başka diller de aynı yapıyla eklenebilir.
    2. Arayüzde ayrı bir sayfa mı olsun, yoksa şimdilik yalnız veri dosyası olarak mı ekleyeyim?

    Tıbbi çeviri ve ağır modüller: "Makine çevirisidir" uyarısı ve isteğe bağlı kurulum betiği bence de doğru yol. 4 GB ölçümünü yine yapacağım, sonucunu buraya yazarım.

    Lisans: Piper'ın Türkçe sesi (tr_TR-dfki-medium) NC lisanslı. O yüzden isteğe bağlı eklentide kalmalı, varsayılan kuruluma girmemeli.

    @woloop, AFAD ve akademisyen bağlantısı çok değerli. Telif izni çıkarsa turkish-prepper için büyük adım olur.

  12. schematrix commented on Nov 2, 2026

    @schematrix
    Owner

    @uzaylikafasi çok sevindim, hazır cümleler tam emin ellerde. Sorularına gelince, önerdiğin yapı çok mantıklı. Dil başına bir JSON dosyası olsun, phrases/tr.json ve phrases/en.json şeklinde. Böylece ileride Arapça, Almanca gibi diller de aynı yapıyla kolayca eklenir. İlk PR sadece veri dosyaları olsun, arayüz sayfasını ayrı bir PR'da yaparız. Küçük olursa ben de daha hızlı inceleyip test ederim. Bir de her cümleye bir kimlik (injured, trapped_person gibi) verirsen diller arasında eşleştirmesi kolay olur.

    @woloop haklısın, lisans konusunu yanlış anlamışım, düzelttiğin için teşekkürler. Yani AFAD ve bakanlık belgelerini indirmek serbest ama yeniden paylaşmak değil. O zaman özgün anlatım ve açık lisanslı kaynaklar yoluna devam etmek en doğrusu. AFAD çalışanları ve akademisyenlerle bağlantı teklifin ise çok değerli. Özellikle tıbbi içeriğin bir uzman tarafından kontrol edilmesi konusunda büyük fark yaratır. Bu işe birlikte bakalım, izin süreci için ben de elimden geleni yaparım.


    @uzaylikafasi so glad to hear it, the ready-made phrases are in good hands. As for your questions, the structure you suggested makes a lot of sense. Let's go with one JSON file per language, like phrases/tr.json and phrases/en.json. That way other languages like Arabic or German can be added later with the same structure. Let the first PR be just the data files, and we'll do the UI page in a separate PR. If it stays small, I can review and test it faster too. Also, if you give each phrase an ID (like injured, trapped_person), matching them across languages will be easy.

    @woloop you're right, I misunderstood the license point, thanks for clearing it up. So AFAD and ministry documents are free to download but not to republish. In that case sticking with original writing and openly licensed sources is the best way to go. Your offer to connect with AFAD staff and academics is really valuable. It would make a big difference, especially for getting medical content reviewed by an expert. Let's look into this together, and I'll do what I can for the permission process too.

  13. schematrix commented on Nov 2, 2026

    @schematrix
    Owner

    @woloop AFAD çalışanları ve akademisyenlerle ilgili teklifini tekrar düşündüm ve bence çok değerli bir fırsat. Bahsettiğin kişilerle konuşabilirsin, projeyi ve neye ihtiyacımız olduğunu anlatman yeterli. Özellikle tıbbi içeriğin bir uzman tarafından kontrol edilmesi ve belgeler için izin süreci konusunda destek alabilirsek harika olur. Gerekirse e-postayla da yazışabiliriz, bana theindustriesofengineering@gmail.com üzerinden ulaşabilirsin.


    @woloop I thought about your offer regarding AFAD staff and academics again, and I think it's a really valuable opportunity. Feel free to talk to the people you mentioned, just tell them about the project and what we need. It would be great if we could get support especially with expert review of the medical content and the permission process for documents. If needed we can also continue over email, you can reach me at theindustriesofengineering@gmail.com.

  14. ysfemreAlbyrk commented on Nov 2, 2026

    @ysfemreAlbyrk

    Merhaba, videonuzu izledim, ellerinize sağlık. Kahramanmaraş'ta yaşıyorum; böyle bir kutunun afet anında ne kadar işe yarayacağını yakından biliyorum.

    Videoda yabancı kaynakların Türkçe çevirisi olmadığından bahsetmiştiniz. content.conf'a baktım: Türkçe Vikipedi dışında acil tıp (WikEM, MDWiki, WikiMed), su arıtma, afet sonrası kitaplığı ve iFixit gibi en kritik kaynakların hepsi İngilizce. Afet anında bunları açacak kişinin İngilizce bilmeme ihtimali yüksek. Bu konuda katkı vermek istiyorum. Önermeden önce kendi Raspberry Pi 5'imde (8 GB) birkaç yöntemi denedim, sonuçları aşağıda.

    Denediklerim

    Test metni: 8 cümlelik ilk yardım metni (kanama, turnike, şok, su kaynatma, omurga yaralanması, ezilme sendromu). Güç, Pi 5'in kendi PMIC'inden (vcgencmd pmic_read_adc) kart düzeyinde ölçüldü; adaptör kaybı ve USB/SSD dahil değil. Pi'de başka servisler de çalışıyordu, yani ayrılmış bir kutuda rakamlar biraz daha iyi olur.

    Yöntem Kalite Hız (Pi 5) Güç
    Argos Translate (en→tr) Tıbbi metinde kullanılamaz cümle başı ~3,3 sn ort ~5 W
    Gemma 4 E2B (LiteRT-LM, Google'ın gemma-translator projesindeki model) İyi açılış ~1 sn, ilk kelime ~1,6 sn, ~4,8 token/sn ort 4,3-5,7 W, tepe ~8 W
    Whisper small (faster-whisper, int8, Türkçe konuşma tanıma) İyi 10,8 sn sesi 13,4 sn'de ort ~4,6 W, tepe ~9 W
    Whisper tiny / base Türkçede yetersiz 2,8 / 4,2 sn
    Piper tr_TR-dfki-medium (Türkçe seslendirme) Anlaşılır 10,8 sn sesi 5,7 sn'de tepe ~10 W
    Boşta kart gücü 2,6-3,2 W.

    Argos ile Gemma'nın farkı birkaç örnekte çok net:

    İngilizce Argos Gemma 4 E2B
    never directly on a joint doğrudan bir ortak üzerinde değil asla doğrudan bir eklemin üzerine değil
    pale, cold and clammy skin pale, soğuk ve clammy derisi soluk, soğuk ve terli cilt
    Boil water for at least one minute to make it safe to drink En az bir dakika içmek için su kaynatın İçme suyu için en az bir dakika kaynatın
    trapped under heavy debris ağır pisliğe kapıldığı ağır enkaz altında sıkışması
    Gemma'nın da hataları var: "tourniquet"i "turnike" yerine "sıkıştırma bandı", "medic"i "doktor" diye çevirdi. Bu yüzden tıbbi içerikte "makine çevirisidir" uyarısı şart.

    Önerim: üç katman

    1. Önceden çevrilmiş Türkçe paket. En kritik sayfalar (ilk yardım, kanama, şok, ezilme sendromu, su arıtma, düğümler) internet varken büyük bir modelle çevrilir, terimler bir sözlükle sabitlenir (turnike, eklem vb.) ve ayrı bir Türkçe ZIM olarak content.conf'a eklenir. Kalite en yüksek bu yolda olur ve kutuda ek yük oluşturmaz.
    2. Diğer sayfalar için kutuda çeviri. Kiwix sayfalarına "Türkçeye çevir" düğmesi; arkada Gemma 4 E2B çalışır. Kısa bir sayfa yaklaşık bir dakika sürer. Yavaş ama tamamen çevrimdışı ve Argos'tan çok daha güvenilir.
    3. Yabancılarla konuşma. 2023 depreminde onlarca ülkeden arama kurtarma ekibi geldi ve dil en büyük sorunlardan biriydi. Google'ın gemma-translator'ı tam bunu yapıyor (Pi 5, iki kişilik sesli çeviri) ama Türkçe desteklemiyor; konuşma tanıma yalnız en/ar/es/ja/zh/ko. Whisper small (Türkçe tanıma) + Piper (Türkçe ses) ile Türkçe eklenip ana sayfadan telefonda açılan bir ekran yapılabilir. Ölçümlere göre bir cümle karşı tarafa ~10-15 saniyede sesli olarak ulaşır. Yanına afet anında en çok gereken cümlelerin hazır çevirileri ("Enkaz altında kimse var mı?", "Yaralı var", "Su lazım") de konabilir; bunlar anında çıkar.

    Güç açısından: çeviri yalnızca kullanıldığı anlarda çalıştığı için kutunun bekleme tüketimi neredeyse değişmez. Çeviri sırasında kart ~5 W civarında, tepede ~10 W. 20.000 mAh bir powerbankle yapılan hesaba göre (ölçmedim) kutu saatlerce çalışır.

    Bunları kendi Pi'mde hazırlayıp her biri için ayrı PR gönderebilirim. Önce hangisiyle başlamamı istersiniz? Aklınızda başka bir yöntem varsa ona göre ilerlerim; repo yapısına uygun gitmek istedim.

    English summary: Most critical content (WikEM, MDWiki, WikiMed, survival books, iFixit) is English-only. I benchmarked offline translation on my own Pi 5 (8 GB): Argos Translate produces unusable medical Turkish; Gemma 4 E2B via LiteRT-LM gives good quality at ~4.8 tok/s and ~5 W average board power. I propose (1) a pre-translated Turkish ZIM for critical first-aid pages, (2) an on-device "translate this page" button backed by Gemma 4 E2B, and (3) Turkish support for a voice conversation translator (Whisper small + Piper Turkish) to talk with international rescue teams. Happy to send these as separate PRs.

    çeviri için gemma modeli bana biraz saçma geldi belki hy-mt2 modeli kullanılabilir yada huggingface üzerinde paylaşılmış olan türkçe için geliştirilen TozAI/Toz-Cevir-1 modeli daha çok işe yarayabilir gibi geldi.

  15. volthdl commented on Nov 2, 2026

    @volthdl

    @uzaylikafasi Hazır cümleler PR’ı açılınca Türkçe cümleleri ben de kontrol edebilirim.

    Çeviri modelleri için bir not (sonraki katmanlar için): TozAI/Toz-Cevir-1 yalnız EN↔TR, ~74M parametre, ~300 MB ve Apache-2.0 lisanslı; yani varsayılan kurulum için istenen lisans koşuluna uyuyor ve Gemma'dan çok daha hafif. Genel testlerde OPUS-MT base'i geçiyor ama tıbbi metinde denenmemiş. @uzaylikafasi, 4 GB ölçümünü yaparken aynı 8 cümlelik ilk yardım metniyle bunu da denemek ilginç olabilir.

    EN: Happy to review the Turkish side of the phrases PR. To avoid overlap I'm changing my turkish-prepper offer from phrases to an EN↔TR medical and rescue terminology glossary (also useful for pinning terms in the pre-translated pack); I'll take it if that works, with expert review for medical terms. For later: Toz-Cevir-1 is EN↔TR only, ~74M params, ~300 MB, Apache-2.0 (fits the license requirement for the default install), untested on medical text; worth running the same 8-sentence first-aid test on it.

Sign up for free to join this conversation on GitHub. Already have an account? Sign in to comment

Metadata

Metadata

Assignees

No one assigned

    Labels

    No labels
    No labels

    Projects

    No projects

      Milestone

      No milestone

      Relationships

      None yet

      Development

      No branches or pull requests

      Issue actions